چرا سریالهای کرهای (کیدراما) واقعا فرق میکند؟
سوادینو: به فیلم و سریالهای ساختهی کرهجنوبی «کیدراما» گفته میشود که با برنامهریزی دولت کرهجنوبی در سی سال گذشته علاوه بر کشور کره در سطح جهان نیز مخاطبان و هواداران بسیاری پیدا کردهاست. کیدراما ویژگیهای خاصی دارد که آن را از سریالهای مشابه غربی و ایرانی متمایز میکند.
تقریباً از زمان فراگیر شدن فیلم و تلویزیون در ایران، مخاطبان ایرانی با محصولات ساختهشده در کشورهای غربی، علیالخصوص آمریکا مأنوس بودند. در سالهای اخیر سریالهایی مانند «فرار از زندان»، «سرقت پول»، «شرلوک» و … که از جمله سریالهای محبوب در جهان هستند، از تلویزیون ایران نیز پخش شدهاست. علاوه بر آن سریالهایی مانند «بازی و تاج و تخت»، «دوستان»، «برکینگ بد»، «گامبی وزیر»، «چرنوبیل»، «دیدن» و… از جمله سریالهایی هستند که مخاطبان ایرانی از شبکههای اینترنتی مانند «فیلیمو» و «نماوا» یا با دانلود از سایتهای اینترنتی تماشا کردهاند.
از طرفی تماشای سریالهای کرهای در بیست سال اخیر در بین ایرانیان رواج داشتهاست. پس از پخش سریالهایی مانند «جواهری در قصر»، «جومونگ»، «امپراتور دریا»، «متشکرم» و … از تلویزیون ایران، مخاطبان ایرانی علاقهمند به تماشای سریالهای کرهای شدند. در حال حاضر تماشای سریال کرهای از شبکههای اینترنتی داخلی و همینطور دانلود و تماشای این سریالها در بین جمع زیادی از مردم ایران امری رایج است.
اما سوال اینجاست که آیا آثار کرهای و آثار دیگر جهان مشابه یکدیگر هستند؟ چه چیز سریالهای کرهای را از دیگر سریالهای جهان متمایز میکند؟
-
خشونت، ترس، ناهنجاری اجتماعی:
میزان نمایش خشونت، ترس و ناهنجاری اجتماعی بسته به ژانر هر اثر متفاوت است. برای مثال یک سریال ملودرام اجتماعی نسبت به یک سریال اکشن جنایی شاخصهای متفاوتی در زمینه ترس و خشونت دارد. نکته قابل توجه در اینجا بررسی تفاوت میزان خشونت، ترس و ناهنجاری آثار کرهای و غربی در ژانرهای مشابه است.
خشونت در سریالهای پخش شده از تلویزیون کره جنوبی به میزان قابل توجهی کمتر از آثار غربی است. با توجه به قوانین تلویزیون کره جنوبی نمایش چاقو ممنوع است و در صورت وجود تار میشود. صحنههایی از خونریزی شدید، درگیری جدی، استفاده گسترده از انواع سلاح گرم و … کمتر در سریالهای تلویزیون کره جنوبی دیده میشود حال آنکه نمایش چنین مواردی در آثار غربی محدودیتی ندارد. خشونت سریالهای کرهای بیشتر به شکل خشونت روانی و کلامی است که به نظر میرسد نشأت گرفته از سیستم سلسله مراتب اجتماعی این کشور باشد. برای مثال در این آثار اینکه رییس یک شرکت کارمند خود را تحقیر کند یا مورد تنبیه بدنی مختصر، قرار دهد طبیعی است.
میزان نمایش خشونت در آثار کرهای پخش شده از شبکههای اینترنتی متفاوت است. برای مثال سریال «ما همه مردهایم» که از شبکه بینالمللی نتفلیکس منتشر شد میزان خشونت بالاتری نسبت به آثار پخش شده از تلویزیون کره دارد.
شاخص ترس در آثار پخش شده از تلویزیون کره جنوبی چندان قابل توجه نیست. اغلب این آثار (غیر از مواردی که در ژانر وحشت قرار میگیرند.) شاخصه ترس نسبتاً پایینی دارند.
میزان نمایش انواع ناهنجاری اجتماعی در آثار کرهای از لحاظ کمی و کیفی کمتر از آثار غربی است. به این معنا که تعداد صحنههایی که حاوی ناهنجاری است به میزان قابل توجهی کمتر است و همینطور کیفیت نمایش ناهنجاری در این صحنهها متفاوت است. برای مثال نمایش مصرف سیگار، مواد مخدر و … در آثار پخششده از تلویزیون کره جنوبی ممنوع است. ممکن است سیگار در دست بازیگران دیده شود اما هرگز روشن نمیشود.
استفاده از الفاظ رکیک در آثار پخش شده از تلوزیون کره جنوبی ممنوع است، حتی موسیقیهایی که حاوی چنین الفاظی باشند در تلویزیون این کشور اجرا نمیشوند.
میزان نمایش صحنههایی از رابطه جنسی، نمایش افراد همجنسگرا و … در آثار کرهای به مراتب کمتر از آثار غربی است. نمایش صحنهی مستقیم جنسی در اغلب سریالهای کرهای که در ردهبندی سنی +15 سال دستهبندی میشوند به طور کلی ممنوع است. صحنههای عاشقانه این نوع آثار اغلب به درآغوش کشیدن و یا بوسیدن محدود میشود. در آثار ردهبندی شده +19 سال صحنههایی از رابطه جنسی دیده میشود اما نمایش این صحنهها بسیار مختصرتر و پوشیدهتر از آثار غربی است. مردم کره جنوبی نسبت به ردهبندی سنی سریالهای پخش شده از تلویزیون، حساسیت دارند و اگر سریالی با ردهبندی +15 سال حاوی صحنههای نامناسب باشد، نسبت به آن اعتراض میکنند. برای مثال قسمت اول سریال «حوا» ساخت 2022 حاوی صحنهای مستقیم از رابطه جنسی بود که موجب میشد ردهبندی این سریال +19 سال باشد اما توسط عوامل سازنده +15 سال در نظر گرفته شدهبود و همین موجب ناراحتی و اعتراض مردم کره جنوبی شد.
نمایش همجنسگرایی و افراد همجنسگرا بسیار مختصرتر از آثار غربی است. همجنسگرایی در اغلب این آثار امری پذیرفته شده نیست و در راستای ترویج آن تلاش نمیشود و صرفاً ممکن است از این مفهوم برای شکل دادن طنز در سریال استفاده شود. برای مثال در سریال «دوبونگ سون زن قوی» و «وینچنزو» برای افزایش طنز سریال از شوخیهایی با مسأله همجنسگرایی استفاده شدهاست. در سالهای اخیر با افزایش تبلیغات همجنسگرایی در جهان و همینطور همکاری کره جنوبی و پلفترمهای جهانی نمایش چنین مواردی در آثار کرهای افزایش یافت اما همچنان محدود به شخصیتهایی فرعی و چندین صحنه و گفتگوی کوتاه میشود. این میزان با مشابه غربی خود تفاوت قابل توجهی دارد، امروزه تقریباً در تمامی سریالهای ساخته شده در کمپانیهای غربی شخصیتهای همجنسگرا، رابطه جنسی همجنسگرایان، ازدواج همجنسگرایان، ترویج همجنسگرایی و … دیده میشود.
قوانین تلویزیون کره جنوبی نسبت به افراد زیر سن قانونی سختگیرانه است. برای مثال نمایش مصرف مشروبات الکلی، حضور در کلوبهای شبانه، رابطه عاشقانه با افراد بالاتر از سن قانونی در این آثار ممنوع است و افکار عمومی این کشور نسبت به آن حساسیت ویژهای دارد. برای مثال در سریال «ست بیول تازه کار» و «25 21» دختری زیر سن قانونی به پسری جوان بالاتر از سن قانونی علاقهمند شد و مردم کره نسبت به نمایش صحنههای عاشقانه (در آغوش کشیدن و بوسیدن) واکنش منفی نشان دادند و حتی خواستار توقف پخش سریال شدند. این حساسیت در آثار غربی دیده نمیشود، سریالهای ژانر نوجوان غربی صحنههایی از مصرف مشروبات، رابطه جنسی نوجوانان، مواد مخدر و … را به نمایش در میآورند.
نمایش مصرف مشروبات الکلی در آثار کرهای براساس فرهنگ این کشور نسبت به آثار غربی بیشتر است. مصرف مشروبات الکلی در این کشور امری سنتی و خانوادگی است و به همین ترتیب در اغلب صحنههای سریالها دیده میشود. به همین ترتیب صحنههایی از مستی شخصیتها در بیشتر آثار وجود دارد.
باید توجه کرد که میزان ناهنجاری اجتماعی در سریالهایی که از شبکههای اینترنتی منتشر شدهاست با سریالهای اینترنتی تفاوت دارد. برای مثال سریال «بازی مرکب» که پخش شده از شبکه نتفلکیس است میزان ناهنجاری متفاوتی با آثار تلویزیونی دارد.
-
ناهنجاری دینی:
وضعیت و شرایط دینی در کره جنوبی با کشورهای اسلامی و حتی کشورهای غربی متمایز است. درصد زیادی از مردم این کشور لاییک هستند و بعد از آن آیینی مانند کنفسیوس و بوداییسم در این کشور رواج دارد. مسیحیت نیز در این کشور پیروانی دارد اما باید توجه داشت که مسأله دین در اغلب محصولات این کشور کمرنگ و تقریباً حذف شدهاست. در سریالها صحنههایی از معابد بودا، کاهنان این معابد و همینطور کلیسا و مظاهر مربوط به مسیحیت دیده میشود اما اغلب شخصیتها به دین خاصی اعتقاد ندارند و نقش دین در زندگی آنها بسیار کمرنگ است.
از طرفی برخی از مفاهیم گرفته شده از آیین شرقی نیز در این آثار نمایش داده میشود. برای مثال «تناسخ» مفهومی است که در بسیاری از سریالهای ساخت این کشور وجود دارد. شخصیتهایی که میمیرند و در زندگی بعدی خود متولد میشوند. از طرفی «خدا» در آثار فانتزی ساخت این کشور به شکل یک انسان به نمایش در میآید و در خیلی از موارد ضعیف و تا حدی بدخواه انسانهاست و شخصیتها برای تغییر سرنوشت خود با این «خدا» وارد بحث و درگیری میشوند و اغلب موفق میشوند که سرنوشت خود را تغییر بدهند.
یکی از مفاهیم قابل توجه در این آثار مسأله سرنوشت یا «میولمانگ» است. تأکید بر مفهوم سرنوشت و حتی نمایش «میولمانگ» به شکل یک موجود زنده در این سریالها دیده میشود. موجودات دیگری مانند «جن»، «فرشته مرگ» و … نیز در این آثار به شکل انسان به نمایش در میآیند.
در سریال گوبلین هم به همین ترتیب خداوند به شکل یک انسان به نمایش در میآید و شخصیت اصلی به عنوان یک جن هزار ساله میتواند در امور طبیعت دخالت کند. از طرفی هر یک از شخصیتها بعد از مرگ وارد زندگی بعدی میشوند.
تفاوت فرهنگی کره جنوبی در زمینهی مسائل دینی با کشورهایی که پایههای دین توحیدی دارند قابل توجه است. برای مثال در آثار غربی و آمریکایی اغلب شخصیتها به خدایی واحد اعتقاد دارند و حتی اگر مظاهری دینی در این آثار دیده نشود صحنههایی از دعا کردن و درخواست از خداوند وجود دارد. مسأله معاد در آثار غربی تقریباً مشابه آن چیزی است که ما در اسلام به آن باور داریم. شخصیتها پس از مرگ خود به بهشت میروند و آخرت را تجربه میکنند. در آثار کرهای چنین مفاهیمی وجود ندارد، خداوندی یکتا که قادر مطلق است در داستان حاضر نیست، شخصیتها در زمان درماندگی به محضر چنین خدایی پناه نمیبرند. زندگی پس از مرگ بر مبنای تناسخ است و شخصیتها پس از مرگ دوباره به شکلی دیگر به زندگی دنیایی برمیگردند و بهشت و دوزخ با معنایی که ادیان توحیدی به آن اعتقاد دارند، وجود ندارد.
-
پیام و الگوی مثبت:
همهی آثار نمایشی ساختهشده در جهان در راستای القای مفاهیم و پیامهایی هستند و اغلب سازندگان این آثار، تلاش میکنند تا پیام مثبتی را انتقال دهند. انتقال پیام مثبت و همینطور ساخت شخصیتهایی که الگوی مثبتی محسوب شوند یکی از شاخصههای قابل توجه سریالهای کرهای است. مفاهیمی مانند درک احساسات دیگران، کمک به نیازمندان، تلاش برای رسیدن به هدف، مبارزه برای دستیابی به آرزوها و … در این آثار دیده میشود. تأکید و توجه به چنین پیامهایی، بیشتر از دیگر آثار ساخته شده در جهان است. برای مثال در میان آثار کره جنوبی سریالهایی دیده میشود که در ژانر «انگیزشی» هستند به این معنا که همهی عناصر این داستان در خدمت انتقال چنین مفهومی پردازش شدهاند. سریالهایی مانند «استارتاپ» از جمله سریالهایی هستند که همهی عوامل اثر برای انتقال این مفهوم در کنار هم گرفتهاند.
شخصیتهای سریالهای کرهای اغلب به گونهای طراحی شدهاند که الگوی مثبت باشند، جوانانی که برای رسیدن به هدف کار میکنند، افراد میانسالی که به تعهدات خود پایبند هستند، بزرگسالانی که احساسات افراد کم سن و سال را درک میکنند و …
-
ژانرها:
تنوع ژانر در آثار کرهای یکی از شاخصههای مهم است. نمونههایی از آثار کرهای در ژانرهای رایج در دنیا مانند، فانتزی، جنایی، معمایی، علمی تخیلی و … وجود دارد و علاوه بر آن توجه به ژانرهای فرعی و ژانرهای کمتر استفاده شده نیز قابل توجه است. برای مثال سریالهایی در ژانر برشی از زندگی، انگیزشی، جوانان، امیدبخش، شغلی، حقوقی، پزشکی و … وجود دارد.
آثار کرهای به مساله «جوانان» نگاه ویژهای دارند. علاوه بر اینکه شخصیتهای اکثر سریالهای این کشور «جوان» هستند و با مشکلات «جوانی» دست و پنجه نرم میکنند. ژانری مختصِ پرداختن به مسائل جوانان نیز وجود دارد. در این ژانر تمام عناصر داستان در خدمت انتقال مفاهیم مربوط به جوانی است. مسائلی مانند مدرسه، دانشگاه، کنکور، ازدواج، آینده شغلی، سربازی و … سریالهایی مانند «25، 21» «سری سریالهای بازگشت به 1988، 1994، 1997»، «سری سریالهای مدرسه 2013، 2015، 2017، 2020» و … از مواردی هستند که به طور خاص به مسائل مربوط به جوانی میپردازند.
علاوه بر این آثاری با توجه جدی به مسأله «امید» و «انگیزه» در این کشور ساخته و منتشر میشوند. داستانهایی که به طور کامل برای انتقال چنین مفاهیمی ساخته شدهاند. مفاهیمی مانند تلاش کردن و تسلیم نشدن، به دنبال آرزوها رفتن، از شکست نترسیدن و … آثاری مانند «رویای بلند»، «استارتاپ»، «کلاس ایتهوون»، «به راه و روش خودم مبارزه میکنم» و … در این ژانر ساخته شدهاند.
برخی از آثار کرهای به طور ویژه به انسانها، احساسات آنها و درک احساسات دیگران اختصاص دارند. سریالهایی که در ژانر «برشی از زندگی» ساخته میشوند اغلب چنین مفاهیمی را منتقل میکنند. برای مثال در سریالهایی مانند «آجوشی من»، «گمشده»، «دفترچه خاطرات رهایی من» به مفاهیمی مانند افسردگی، درونگرایی، مشکلات خانوادگی و … اشاره شدهاست و در کنار آن راهحلهایی به مخاطب ارائه میکند.
توجه به انواع مشاغل نیز در آثار کرهای دیده میشود. در بین این آثار سریالهایی وجود دارد که به طور خاص در مورد شغلهایی ناشناخته، ساخته شدهاند. برای مثال سریال «پیشبینی عشق آبوهوا» به طور خاص در مورد شغل آبوهواشناسی است. علاوه بر این،مثالهای زیادی برای سریالهایی در ژانر حقوقی و پزشکی وجود دارد.
ذکر این نکته در اینجا لازم است که هرچند در آثار غربی نیز به موضوعات مشابه مانند دغدغههای جوانان، سالخوردگان، معرفی شغلها و … میپردازند؛ اما این پرداخت در قالب ژانر نبوده و صرفاً محتوایی کلی هستند که در ضمن داستان اصلی به چشم میخورند. این نوع پرداخت، سریالهای کرهای را از لحاظ «ژانر» دیگر سریالها متمایز میسازد.
| ردیف | ژانر | سریالها | |
| 1. | فانتزی | براساس افسانههای سنتی کرهای | گوبلین، ویرانگر، افسانه روباه نه دم، هتل دل لونا، هم اتاقیم یه روباهه |
| زامبی | کارگاه زامبی، هپینس، ما همه مردهایم، پادشاهی | ||
| خونآشامی | خون | ||
| سفر در زمان | سرنوشت، ماشین تحریر شیکاگو، آقای ملکه، افسانه سیزیف، زندگی بر روی مریخ، عاشقان ماه، بهترین ضربه | ||
| دنیای موازی | پادشاه ابدی، قطار | ||
| ماورایی | جهنم دره، فردا | ||
| 2. | عملی تخیلی | فضایی | دریای خاموش، تو از ستاره آمدی، |
| تکنولوژی آینده | خاطرات الحمرا | ||
| 3. | وحشت | نجاتم بده، غریبههایی از جهنم، هیولایی، خانه شیرین، ماه همه مردهایم، جهنم دره، نفرینشده، خورشید ارباب | |
| 4. | اکشن | هیلر، کی2، اسم من، واگابند | |
| 5. | تاریخی | دوره گوریو | سرنوشت، هوارانگ، شوهر صد روزه من |
| دوره چوسان | جواهری در قصر، افسانه دونگیی، افسانه خورشید و ماه، ملکه کی، سرآستین قرمز، علاقه پادشاه، مهتاب نقاشیشده با ابرها، | ||
| معاصر | آقای آفتاب، ماشین تحریر شیکاگو، جوانان می، گل برفی، پاچینکو | ||
| 6. | تاریخی فانتزی | آقای ملکه، عاشقانه آسمان سرخ، کیمیای روح، دانشمند شبگرد، شاهزاده زیر شیروانی، عاشقان ماه | |
| 7. | جنایی | فراتر از شیطان، فوق برنامه، موش، یادآور | |
| 8. | معمایی | گل شیطان، موش بزرگ، کافه مینامدانگ، قاضی شیطان، کارآگاه زامبی، سیگنال | |
| 9. | شغلی | پیشبینی عشق و آب و هوا، نقل مکان به بهشت، جیریسان | |
| 10. | پزشکی | دکتر رمانتیک، دکتر جان، دکتر یوهان، پلی لیست بیمارستان، پزشکان، دکتر خوب | |
| 11. | حقوقی | وکیل وو خارق العاده، عدالت برای نوجوانان، وکیل بیقانون، وینچنزو، نوازش قلب، شریک مشکوک، دانشکده حقوق | |
| 12. | جوانان | مدرسه | پسران فراتر از گل، مدرسه 2013، 2015، 2017، 2020، زیبای حقیقی، تو فوقالعادهای، قهرمان عجیب من، وارثان، ماه همه مردهایم، فوق برنامه، یک عشق بسیار زیبا، انقلاب عشق، مدرسه موریم |
| دانشگاه | در دوردست بهار سبز است، دانشکده حقوق، دانشکده پلیس، آیدی من: خوشگل گانگامه، پلیسهای تازه کار | ||
| ورزشی | 25 21، بازی صفر صفر، پسران راکتی، کیمبوک جو پری وزنهبردار، ادامه بده | ||
| ازدواج | چون این اولین زندگیمه، بازگشت زوجین | ||
| مشکلات جوانان | فوق برنامه، صدای جادو، زیبای پنهان | ||
| برشی از زندگی | تابستان دوست داشتنی ما، دوران جوانی، نسل دختران 1979، وقتی هوا خوب باشه | ||
| 13. | برشی از زندگی | بازگشت 1988، 1994، 1997، گمشده، دفترچه خاطرات رهایی من، دهکده ساحلی چاچاچا، غمهای ما | |
| 14. ئ | اجتماعی | راننده تاکسی، آجوشی من، فوق برنامه، عدالت نوجوانان، وینچنزو | |
| 15. | سالمندان | نور چشمانت، همچو پروانه | |
| 16. | خانوادگی | پدرم عجیبه، خانواده جدید | |
| 17. | روانشناختی | مکانیک روح، بکش و خلاصم کن، سلولهای یومی | |
| 18. | انگیزشی | استارتاپ، کلاس ایتهوون، با راه و روش خودم مبارزه میکنم | |
| 19. | کیپاپ و صنعت سرگرمی کره | زندگی خصوصی او، بهترین ضربه، رویای بلند، ستارههای دنبالهدار، آیدل شاهکار، تو زیبایی، من با یک آنتی فن ازدواج کردم، | |
| 20. | کمدی عاشقانه | خواستگاری تجاری، سقوط آزاد عشق، ست بیول تازه کار، دوبونگ سون زن قوی، او زیبا بود، منشی کیم چشه، افسانه دریای آبی، ستارههای دنبالهدار، دالی و شاهزاده خودراضی، تقدیم به تو که زیبایی، پینوکیو، سیندرلا و چهار شوالیه، تو زیبایی | |
-
تفاوتهای داستانی:
داستان سریالهای کرهای اغلب تک خطی است و پیچیدگی زیادی ندارد. علاوه بر این استفاده از کلیشههایی در داستانها دیده میشود. مانند «عشق پسر ثروتمند و دختر فقیر»، «ملاقات دو عاشق در کودکی»، «نجات زنان توسط مردان قهرمان» و … گرچه در آثار جدیدتر تلاش شده که از میزان کلیشهها کاسته شود و داستانی واقعگرایانهتر به مخاطبان عرضه شوند.
داستان سریالهای محبوب غربی در ایران اغلب چند وجهی و پیچیده هستند، چندین شخصیت در آن نقشآفرینی میکنند و هر یک شخصیتپردازی عمیق و پیچیدهای دارند. هر یک از این نوع داستانها برای دستهای از مخاطبان جذاب است. برای مثال سریال گوبلین ترکیبی از ژانر فانتزی، عاشقانه، تاریخی و طنز است و همین ترکیب ژانری موجب جذابیت بیشتر اثر شدهاست.
-
مدت زمان اثر و حجم ساخت:
سریالهای کرهای اغلب تک فصلی با قسمتهای محدود هستند. اغلب آثاری که مورد توجه مخاطبان ایرانی است 12، 16 یا 20 قسمته هستند. سریالهایی با تعداد قسمتهای بالاتر از 50 نیز از تلویزیون کره جنوبی پخش میشود که کمتر مورد توجه ایرانیان قرار میگیرد.
به همین ترتیب تعداد سریالهای موجود نیز افزایش مییابد. به صورتی که در هر سال بیش از صد سریال ساخته و پخش میشود. سریالهای در حال پخش هر شبکه، هر دو ماه یک بار تغییر میکنند. به همین ترتیب تماشای این سریالهای کوتاه برای مخاطب سادهتر است و تنوع موجود به او اجازه میدهد که سریالی که بیشتر به آن علاقه دارد را انتخاب کند با این معنا که با گسترش سبد ساخت سریالها، هر فرد با هر سلیقهای میتواند در میان آثار کرهای اثری مناسب خودش پیدا کند و به این ترتیب مخاطبان بیشتری به این آثار جذب میشوند.
سریالهای غربی که در ایران مورد توجه است اغلب چند فصله با تعداد قسمتهای بالا هستند به همین ترتیب تعداد سریالهای محبوب ساخته شده کمتر است و سبد سلیقهای محدودتری را در برمیگیرد. علاوه بر این طولانی بودن این آثار موجب میشود که مخاطب وقت کافی برای دنبال کردن آن نداشته باشد.
دیدگاهتان را بنویسید